| Descarga e instala la(s) fuente(s) indispensable(s) para ver Sánscrito en toda su gloria Lee Transliterando (2) (castellano) para comprender plenamente el sistema de transliteración |
Bhaja Govindam
¡Adora a Govinda!
Introducción

Éste es el Bhaja Govindam o «¡Adora a Govinda!». En general se dice que el venerable Śaṅkarācārya fue el autor de este himno, pero la cuestión es más complicada.
¿Cómo es que Śaṅkarācārya decidió escribir este himno? Según dice la historia, todo empezó cuando vio que un hombre muy viejo estaba estudiando reglas de sánscrito según Pāṇini (el famoso gramático). El sabio se llenó de compasión hacia ese anciano al darse cuenta de que a su edad sólo estaba perdiendo su tiempo con todos esos meros logros intelectuales. Según Śaṅkarācārya, ese hombre necesitaba adorar directamente a Govinda (al Señor Kṛṣṇa como pastor de vacas) para lograr salvación rápida antes de que llegase la muerte, y no desperdiciar su precioso tiempo en mero conocimiento de libros.
Sobre la autoría de este himno: Bien, la primera estrofa es el estribillo que se debería cantar después de cada una de las estrofas, desde la 2 hasta la última. Después, las estrofas 2 a 13 serían las estrofas originales que el gran Śaṅkarācārya le impartió a ese viejito que estudiaba gramática sánscrita. Las 14 estrofas que siguen (14 a 27), fueron compuestas por 14 discípulos de Śaṅkarācārya (una por discípulo, desde la de Padmapāda hasta la de Sumati). Sumati también escribió la estrofa 28, aparentemente. Las tres estrofas restantes hasta completar 31 fueron escritas por Śaṅkarācārya mismo. Existen dos estrofas extra de Śaṅkarācārya también, aparentemente, pero no son «oficiales». De ahí que no las incluyese aquí, en el texto «oficial».
Ahora lee el Bhaja Govindam y experimenta Supremo Deleite, querido Śiva.
Importante: Todo lo que está entre paréntesis y en cursiva dentro de la traducción ha sido agregado por mí para completar el sentido de una determinada frase u oración. A su vez, todo lo que está entre doble guión (--...--) constituye adicional información aclaratoria también agregada por mí.
Bhaja Govindam
Estribillo
भज गोविन्दं भज गोविन्दं गोविन्दं भज मूढमते।
सम्प्राप्ते सन्निहिते काले नहि नहि रक्षति डुकृङ्करणे॥१॥
Bhaja govindaṁ bhaja govindaṁ govindaṁ bhaja mūḍhamate|
Samprāpte sannihite kāle nahi nahi rakṣati ḍukṛṅkaraṇe||1||
¡Adora (bhaja) a Govinda (go-vindam), adora (bhaja) a Govinda (go-vindam), adora (bhaja) a Govinda (go-vindam), oh tú de mente confundida --lit. «oh tú de mente bajo el dominio de Moha o Māyā», pero generalmente se lo traduce como «oh tú de mente tonta», o directamente «oh tonto»-- (mūḍha-mate)! ¡Cuando llegue el momento en que la muerte se acerque (samprāpte sannihite kāle), una regla gramatical --lit. «la raíz kṛ se utiliza en el sentido de hacer», esto es compleja terminología del gramático Pāṇini-- (ḍukṛṅ-karaṇe) no protege en absoluto (nahi nahi rakṣati)!||1||
मूढ जहीहि धनागमतृष्णां कुरु सद्बुद्धिं मनसि वितृष्णाम्।
यल्लभसे निजकर्मोपात्तं वित्तं तेन विनोदय चित्तम्॥२॥
Mūḍha jahīhi dhanāgamatṛṣṇāṁ kuru sadbuddhiṁ manasi vitṛṣṇām|
Yallabhase nijakarmopāttaṁ vittaṁ tena vinodaya cittam||2||
¡Oh tonto! --lit. «confundido, bajo el dominio de Moha o Māyā»-- (mūḍha), abandona (jahīhi) tu sed de acquisición de riquezas (dhana-āgama-tṛṣṇām). Haz (kuru) que tu verdadero entendimiento (sat-buddhim) —(el cual descansa) en la mente— (manasi) sea libre de (esa) sed --de ese ardiente deseo-- (vi-tṛṣṇām). (Existe lo que se llama) la riqueza (vittam) que (yad) consigues (labhate), (es decir,) que ha sido ganada a través de tus propias acciones (nija-karma-upāttam). Entretén (vinodaya) a la mente (cittam) con eso (tena)||2||
नारीस्तनभरनाभीदेशं दृष्ट्वा मा गा मोहावेशम्।
एतन्मांसवसादिविकारं मनसि विचिन्तय वारं वारम्॥३॥
Nārīstanabharanābhīdeśaṁ dṛṣṭvā mā gā mohāveśam|
Etanmāṁsavasādivikāraṁ manasi vicintaya vāraṁ vāram||3||
Después de ver (dṛṣṭvā) los grandes pechos y el sitio del ombligo de una mujer (nārī-stanabhara-nābhī-deśam), no caigas en el engaño (mā gā moha-āveśam). Piensa (vicintaya) repetidamente (vāram vāram) en (tu) mente (manasi) que esto (etad) (es sólo) una modificación de carne, grasa, etc. (māṁsa-vasā-ādi-vikāram)||3||
नलिनीदलगतजलमतितरलं तद्वज्जीवितमतिशयचपलम्।
विद्धि व्याध्यभिमानग्रस्तं लोकं शोकहतं च समस्तम्॥४॥
Nalinīdalagatajalamatitaralaṁ tadvajjīvitamatiśayacapalam|
Viddhi vyādhyabhimānagrastaṁ lokaṁ śokahataṁ ca samastam||4||
El agua situada en un pétalo de loto (nalinī-dala-gata-jalam) tiembla muchísimo (ati-taralam). De igual modo (tad-vat), la vida (jīvitam) es excesivamente trémula (atiśaya-capalam). Sabe (viddhi) que el mundo entero (lokam... samastam) ha sido devorado por la enfermedad y el orgullo (vyādhi-abhimāna-grastam), y (ca) asesinado por el pesar (śoka-hatam)||4||
यावद्वित्तोपार्जनसक्तस्तावन्निजपरिवारो रक्तः।
पश्चाज्जीवति जर्जरदेहे वार्तां कोऽपि न पृच्छति गेहे॥५॥
Yāvadvittopārjanasaktastāvannijaparivāro raktaḥ|
Paścājjīvati jarjaradehe vārtāṁ ko'pi na pṛcchati gehe||5||
Mientras (yāvat) está ocupado en ganar dinero (vitta-upārjana-saktaḥ), por todo ese lapso de tiempo (tāvat) la gente que depende de él --lit. su séquito-- (nija-parivāraḥ) está llena de afecto --lit. está afectada por el amor-- (raktaḥ). Después (paścāt), (cuando) él vive (jīvati) en un cuerpo decrépito (jarjara-dehe), nadie (kaḥ api na) en casa (gehe) pregunta (pṛcchati) por (alguna) noticia (sobre él) (vārtām)||5||
यावत्पवनो निवसति देहे तावत्पृच्छति कुशलं गेहे।
गतवति वायौ देहापाये भार्या बिभ्यति तस्मिन्काये॥६॥
Yāvatpavano nivasati dehe tāvatpṛcchati kuśalaṁ gehe|
Gatavati vāyau dehāpāye bhāryā bibhyati tasminkāye||6||
Mientras (yāvat) el aire vital (pavanaḥ) mora (nivasati) en el cuerpo (dehe), durante todo ese tiempo (tāvat) (alguien) pregunta (pṛcchati) en la casa (gehe) acerca de (su) bienestar (kuśalam). (Pero) cuando el aire vital parte (gatavati vāyau) al producirse la muerte del cuerpo (deha-apāye), (sus) esposas (bhāryāḥ) le temen (bibhyati) a ese cuerpo --raro el uso del locativo aquí-- (tasmin kāye)||6||
बालस्तावत्क्रीडासक्तः तरुणस्तावत्तरुणीसक्तः।
वृद्धस्तावच्चिन्तासक्तः परमे ब्रह्मणि कोऽपि न सक्तः॥७॥
Bālastāvatkrīḍāsaktaḥ taruṇastāvattaruṇīsaktaḥ|
Vṛddhastāvaccintāsaktaḥ parame brahmaṇi ko'pi na saktaḥ||7||
El niño (bālaḥ) está ciertamente apegado a los juegos (tāvat krīḍā-saktaḥ), el joven (taruṇaḥ) está ciertamente apegado a una joven (tāvat taruṇī-saktaḥ), el anciano (vṛddhaḥ) está ciertamente apegado al pensamiento (tāvat cintā-saktaḥ). (¡Pero) nadie (kaḥ api na) está apegado (saktaḥ) al Supremo Brahma (parame brahmaṇi)!||7||
का ते कान्ता कस्ते पुत्रः संसारोऽयमतीव विचित्रः।
कस्य त्वं कः कुत आयातस्तत्त्वं चिन्तय तदिह भ्रातः॥८॥
Kā te kāntā kaste putraḥ saṁsāro'yamatīva vicitraḥ|
Kasya tvaṁ kaḥ kuta āyātastattvaṁ cintaya tadiha bhrātaḥ||8||
¿Quién (kā) (es) tu (te) esposa (kāntā)? ¿Quién (kaḥ) (es) tu (te) hijo (putraḥ)? ¡Este (ayam) Saṁsāra (saṁsāraḥ) (es) muy (atīva) extraño y maravilloso (vicitraḥ)! ¿De quién (kasya) (eres) tú (tvam)? ¿Quién (kaḥ) (eres) tú (tvam)? ¿De dónde (kutas) has venido (tvam... āyātaḥ)? ¡Oh hermano (bhrātaḥ), piensa (cintaya) en esa (tad) verdad (tattvam) aquí (iha)!||8||
सत्सङ्गत्वे निस्सङ्गत्वं निस्सङ्गत्वे निर्मोहत्वम्।
निर्मोहत्वे निश्चलतत्त्वं निश्चलतत्त्वे जीवन्मुक्तिः॥९॥
Satsaṅgatve nissaṅgatvaṁ nissaṅgatve nirmohatvam|
Nirmohatve niścalatattvaṁ niścalatattve jīvanmuktiḥ||9||
Cuando hay buena compañía (sat-saṅgatve) hay desapego (nissaṅgatvam); cuando hay desapego (nissaṅgatve) hay ausencia de engaño (nirmohatvam); cuando hay ausencia de engaño (nirmohatve) existe la Realidad Inmutable (niścala-tattvam); (y) cuando existe la Realidad Inmutable (niścala-tattve) hay Liberación en vida (jīvat-muktiḥ)||9||
वयसि गते कः कामविकारः शुष्के नीरे कः कासारः।
क्षीणे वित्ते कः परिवारः ज्ञाते तत्त्वे कः संसारः॥१०॥
Vayasi gate kaḥ kāmavikāraḥ śuṣke nīre kaḥ kāsāraḥ|
Kṣīṇe vitte kaḥ parivāraḥ jñāte tattve kaḥ saṁsāraḥ||10||
Cuando se ha marchado la juventud (vayasi gate), ¿qué (kaḥ) (es) la pasión del deseo (kāma-vikāraḥ)? Cuando el agua se ha secado (śuṣke nīre), ¿qué (kaḥ) es una laguna (kāsāraḥ)? Cuando la riqueza se ha perdido (kṣīṇe vitte), ¿qué (kaḥ) (es) el séquito (parivāraḥ)? Cuando se conoce la Verdad (jñāte tattve), ¿qué (kaḥ) (es) el Saṁsāra (saṁsāraḥ)?||10||
मा कुरु धनजनयौवनगर्वं हरति निमेषात्कालः सर्वम्।
मायामयमिदमखिलं हित्वा ब्रह्मपदं त्वं प्रविश विदित्वा॥११॥
Mā kuru dhanajanayauvanagarvaṁ harati nimeṣātkālaḥ sarvam|
Māyāmayamidamakhilaṁ hitvā brahmapadaṁ tvaṁ praviśa viditvā||11||
No te enorgullezcas acerca del dinero, la gente y la juventud --hubiera preferido ver «mā kārṣīḥ»-- (mā kuru dhana-jana-yauvana-garvam). El Tiempo --o «La Muerte»-- (kālaḥ) destruye (harati) todo (sarvam) en un abrir y cerrar de ojos (nimeṣāt). Tras abandonar (hitvā) todo esto (idam akhilam) que consiste en Māyā (māyā-mayam), (y) tras conocer (viditvā) el Estado de Brahma (brahma-padam), ingresa (tvam praviśa) (en dicho Estado)||11||
दिनयामिन्यौ सायं प्रातः शिशिरवसन्तौ पुनरायातः।
कालः क्रीडति गच्छत्यायुस्तदपि न मुञ्चत्याशावायुः॥१२॥
Dinayāminyau sāyaṁ prātaḥ śiśiravasantau punarāyātaḥ|
Kālaḥ krīḍati gacchatyāyustadapi na muñcatyāśāvāyuḥ||12||
Día y noche (dina-yāminyau), crepúsculo (sāyam) (y) alba (prātar), invierno y primavera (śiśira-vasantau) han venido y se han ido (punar āyātaḥ). El Tiempo (kālaḥ) juega (krīḍati) (y) la vida (āyus) se marcha (gacchati). No obstante (tad api), el viento del deseo (āśā-vāyuḥ) no afloja (na muñcati)||12||
का ते कान्ता धनगतचिन्ता वातुल किं तव नास्ति नियन्ता।
त्रिजगति सज्जनसङ्गतिरेका भवति भवार्णवतरणे नौका॥१३॥
Kā te kāntā dhanagatacintā vātula kiṁ tava nāsti niyantā|
Trijagati sajjanasaṅgatirekā bhavati bhavārṇavataraṇe naukā||13||
¿Quién (kā) (es) tu (te) esposa (kāntā)? ¿Qué (kā) (es) tu (te) pensamiento acerca de riquezas (dhana-gata-cintā)? ¡Oh loco (vātula)! ¿No tienes (kim tava na asti) un regulador/freno (niyantā)? En los tres mundos --Cielo, Tierra e Infierno-- (tri-jagati) existe (bhavati) un único (ekā) bote (naukā) para cruzar el océano del Saṁsāra (bhava-arṇava-taraṇe) (y ése es) la compañía de la gente buena --es decir, «de la gente santa»-- (sat-jana-saṅgatiḥ)||13||
द्वादशमञ्जरिकाभिरशेषः कथितो वैयाकरणस्यैषः।
उपदेशोऽभूद्विद्यानिपुणैः श्रीमच्छङ्करभगवच्छरणैः॥
Dvādaśamañjarikābhiraśeṣaḥ kathito vaiyākaraṇasyaiṣaḥ|
Upadeśo'bhūdvidyānipuṇaiḥ śrīmacchaṅkarabhagavaccharaṇaiḥ||
Mediante doce pimpollos --se refiere a las doce estrofas (2-13)-- (dvādaśa-mañjarikābhiḥ), toda (aśeṣaḥ) esta (eṣaḥ) enseñanza (upadeśaḥ) le fue impartida (kathitaḥ... abhūt) al gramático (vaiyākaraṇasya) por parte del extremadamente venerable y glorioso Śaṅkarācārya, quien era muy diestro en el conocimiento (vidyā-nipuṇaiḥ śrīmat-śaṅkara-bhagavat-caraṇaiḥ)||
जटिलो मुण्डी लुञ्चितकेशः काषायाम्बरबहुकृतवेषः।
पश्यन्नपि च न पश्यति मूढो ह्युदरनिमित्तं बहुकृतवेषः॥१४॥
Jaṭilo muṇḍī luñcitakeśaḥ kāṣāyāmbarabahukṛtaveṣaḥ|
Paśyannapi ca na paśyati mūḍho hyudaranimittaṁ bahukṛtaveṣaḥ||14||
Con el cabello enmarañado (jaṭilaḥ), con la cabeza afeitada (muṇḍī), con los cabellos arrancados (luñcita-keśaḥ), ataviado de muchas maneras con prendas marrón rojizo (kāṣāya-ambara-bahu-kṛta-veṣaḥ), aun (api ca) viendo (paśyan) el tonto --lit. «el que está bajo el dominio de Māyā»-- (mūḍhaḥ) no ve (na paśyati), porque (hi) está ataviado de muchos modos (bahu-kṛta-veṣaḥ) (sólo) por causa de (su) estómago (udara-nimittam)||14||
अङ्गं गलितं पलितं मुण्डं दशनविहीनं जातं तुण्डम्।
वृद्धो याति गृहीत्वा दण्डं तदपि न मुञ्चत्याशापिण्डम्॥१५॥
Aṅgaṁ galitaṁ palitaṁ muṇḍaṁ daśanavihīnaṁ jātaṁ tuṇḍam|
Vṛddho yāti gṛhītvā daṇḍaṁ tadapi na muñcatyāśāpiṇḍam||15||
El cuerpo (aṅgam) ha decaído (galitam), tiene canas (palitam), está calvo (muṇḍam), la boca (tuṇḍam) ha quedado sin dientes (daśana-vihīnam jātam). El anciano (vṛddhaḥ) anda (yāti) apoyándose (gṛhītvā) en un bastón (daṇḍam). Incluso entonces (tad api), la masa de deseos (āśā-piṇḍam) no afloja (na muñcati)||15||
अग्रे वह्निः पृष्ठे भानुः रात्रौ चुबुकसमर्पितजानुः।
करतलभिक्षस्तरुतलवासस्तदपि न मुञ्चत्याशापाशः॥१६॥
Agre vahniḥ pṛṣṭhe bhānuḥ rātrau cubukasamarpitajānuḥ|
Karatalabhikṣastarutalavāsastadapi na muñcatyāśāpāśaḥ||16||
Enfrente (agre) el fuego (vahniḥ), detrás (pṛṣṭhe) el sol (bhānuḥ). Por la noche (rātrau), (se acurruca poniendo sus) rodillas contra el mentón (cubuka-samarpita-jānuḥ). Con las limosnas en las palmas de (sus) manos (kara-tala-bhikṣaḥ), vive en el terreno llano debajo de un árbol (taru-tala-vāsaḥ). Pese a todo (tad api), la atadura de los deseos (āśā-pāśaḥ) no afloja (na muñcati)||16||
कुरुते गङ्गासागरगमनं व्रतपरिपालनमथवा दानम्।
ज्ञानविहीनः सर्वमनेन मुक्तिर्न भवति जन्मशतेन॥१७॥
Kurute gaṅgāsāgaragamanaṁ vrataparipālanamathavā dānam|
Jñānavihīnaḥ sarvamanena muktirna bhavati janmaśatena||17||
Uno podría ir a Gaṅgāsāgara --la desembocadura del Ganges donde entra en el océano-- (kurute gaṅgāsāgara-gamanam), observar votos (kurute... vrata-paripālanam), o (athavā) realizar caridad (kurute... dānam). (Aun así, si se hace) todo (sarvam) sin conocimiento (jñāna-vihīnaḥ), no hay (na bhavati) Liberación (muktiḥ) a través de ello (anena) ni en cien nacimientos (janma-śatena)||17||
सुरमन्दिरतरुमूलनिवासः शय्याभूतलमजिनं वासः।
सर्वपरिग्रहभोगत्यागः कस्य सुखं न करोति विरागः॥१८॥
Suramandiratarumūlanivāsaḥ śayyābhūtalamajinaṁ vāsaḥ|
Sarvaparigrahabhogatyāgaḥ kasya sukhaṁ na karoti virāgaḥ||18||
Residiendo en un templo o en la base de un árbol (sura-mandira-taru-mūla-nivāsaḥ), con la superficie de la tierra como lecho (śayyā-bhū-talam), con la peluda piel de un antílope (ajinam) como vestimenta (vāsaḥ), (y) abandonando todo disfrute y posesión (sarva-parigraha-bhoga-tyāgaḥ)... ¿a quién (kasya) el desapasionamiento (virāgaḥ) no (le) produce (na karoti) felicidad (sukham)?||18||
योगरतो वा भोगरतो वा सङ्गरतो वा सङ्गविहीनः।
यस्य ब्रह्मणि रमते चित्तं नन्दति नन्दति नन्दत्येव॥१९॥
Yogarato vā bhogarato vā saṅgarato vā saṅgavihīnaḥ|
Yasya brahmaṇi ramate cittaṁ nandati nandati nandatyeva||19||
(Uno podría estar) deleitándose en el Yoga (yoga-rataḥ) o (vā) deleitándose en el disfrute mundano (bhoga-rataḥ), o (vā) (uno podría estar) enamorado del apego (saṅga-rataḥ) o (vā) (simplemente) permanecer sin apego (saṅga-vihīnaḥ)... (pero únicamente) está extremadamente complacido (nandati nandati nandati eva) (aquél) cuya (yasya) mente (cittam) se regocija (ramate) en Brahma (brahmaṇi)||19||
भगवद्गीता किञ्चिदधीता गङ्गाजललवकणिका पीता।
सकृदपि येन मुरारिसमर्चा क्रियते तस्य यमेन न चर्चा॥२०॥
Bhagavadgītā kiñcidadhītā gaṅgājalalavakaṇikā pītā|
Sakṛdapi yena murārisamarcā kriyate tasya yamena na carcā||20||
(Si) la Bhagavadgītā (bhagavat-gītā) es leída/estudiada (por uno) (adhītā) sólo un poco (kiñcid), (si únicamente) una gotita del agua del Ganges (gaṅgā-jala-lava-kaṇikā) es bebida (por uno) (pītā), si uno hiciese (yena... kriyate) adoración a Murāri --a Kṛṣṇa, el enemigo de Mura-- (murāri-samarcā) tan sólo una vez (sakṛt api), (entonces,) no hay para uno ninguna deliberación/discusión (tasya... na carcā) con Yama --con el dios de la muerte-- (yamena)||20||
पुनरपि जननं पुनरपि मरणं पुनरपि जननीजठरे शयनम्।
इह संसारे बहुदुस्तारे कृपयाऽपारे पाहि मुरारे॥२१॥
Punarapi jananaṁ punarapi maraṇaṁ punarapi jananījaṭhare śayanam|
Iha saṁsāre bahudustāre kṛpayā'pāre pāhi murāre||21||
¡Otra vez (punar api) nacimiento (jananam), otra vez (punar api) la muerte (maraṇam), otra vez (punar api) yacer (śayanam) en el vientre de una madre (jananī-jaṭhare)! Aquí (iha), en el ilimitado Saṁsāra que es muy difícil de cruzar/superar (saṁsāre bahu-dustāre... apāre), ¡oh Murāri (murāre), por favor (kṛpayā), protégeme --lit. protege-- (pāhi)!||21||
रथ्याचर्पटविरचितकन्थः पुण्यापुण्यविवर्जितपन्थः।
योगी योगनियोजितचित्तो रमते बालोन्मत्तवदेव॥२२॥
Rathyācarpaṭaviracitakanthaḥ puṇyāpuṇyavivarjitapanthaḥ|
Yogī yoganiyojitacitto ramate bālonmattavadeva||22||
Con ropa remendada confeccionada con trapos (que halló) en el camino (rathyā-carpaṭa-viracita-kanthaḥ), andando por los senderos sin mérito y demérito --o «libre de virtudes y vicios», aunque no tiene mucho sentido aquí-- (puṇya-apuṇya-vivarjita-panthaḥ), el Yogī (yogī), con su mente fija en el Yoga (yoga-niyojita-cittaḥ), se regocija (rama) como un niño o un ebrio (bāla-unmatta-vat eva)||22||
कस्त्वं कोऽहं कुत आयातः का मे जननी को मे तातः।
इति परिभावय सर्वमसारं विश्वं त्यक्त्वा स्वप्नविचारम्॥२३॥
Kastvaṁ ko'haṁ kuta āyātaḥ kā me jananī ko me tātaḥ|
Iti paribhāvaya sarvamasāraṁ viśvaṁ tyaktvā svapnavicāram||23||
Contempla así (iti paribhāvaya): «¿Quién (kaḥ) (eres) tú (tvam)? ¿Quién (kaḥ) (soy) yo (aham)? ¿De dónde (kutas) he venido (āyātaḥ)? ¿Quién (kā) (es) mi (me) madre (jananī)? ¿Quién (kaḥ) (es) mi (me) padre (tātaḥ)?», abandonando (entonces) (tyaktvā) a todo (sarvam) el universo (viśvam) que carece de esencia (a-sāram) (y) es (como) una deliberación en sueños (svapna-vicāram)||23||
त्वयि मयि चान्यत्रैको विष्णुर्व्यर्थं कुप्यसि मय्यसहिष्णुः।
भव समचित्तः सर्वत्र त्वं वाञ्छस्यचिराद्यदि विष्णुत्वम्॥२४॥
Tvayi mayi cānyatraiko viṣṇurvyarthaṁ kupyasi mayyasahiṣṇuḥ|
Bhava samacittaḥ sarvatra tvaṁ vāñchasyacirādyadi viṣṇutvam||24||
En ti (tvayi), en mí (mayi) y (ca) en otro (anyatra) (existe) un único (ekaḥ) Viṣṇu (viṣṇuḥ). Estás enojado (kupyasi), no puedes tolerarme (mayi asahiṣṇuḥ)... (todo eso) carece de significado (vyartham). Si (yadi) deseas (tvam vāñchasi) el Estado de Viṣṇu (viṣṇutvam) rápidamente (acirāt), vuélvete (bhava) de mente ecuánime (sama-cittaḥ) en todas partes --o «con relación a todo»-- (sarvatra)||24||
शत्रौ मित्रे पुत्रे बन्धौ मा कुरु यत्नं विग्रहसन्धौ।
सर्वस्मिन्नपि पश्यात्मानं सर्वत्रोत्सृज भेदाज्ञानम्॥२५॥
Śatrau mitre putre bandhau mā kuru yatnaṁ vigrahasandhau|
Sarvasminnapi paśyātmānaṁ sarvatrotsṛja bhedājñānam||25||
No hagas (mā kuru) esfuerzos (yatnam) para la guerra o para la alianza --respectivamente-- (vigraha-sandhau) con respecto a enemigo, amigo, hijo (o) pariente (śatrau mitre putre bandhau). Vete a ti mismo (paśya ātmānam) en todos (sarvasmin api), (y) en todo momento/en todas partes (sarvatra) abandona/arroja (utsṛja) la ignorancia de la dualidad (bheda-ajñānam)||25||
कामं क्रोधं लोभं मोहं त्यक्त्वात्मानं भावय कोऽहम्।
आत्मज्ञानविहीना मूढास्ते पच्यन्ते नरकनिगूढाः॥२६॥
Kāmaṁ krodhaṁ lobhaṁ mohaṁ tyaktvātmānaṁ bhāvaya ko'ham|
Ātmajñānavihīnā mūḍhāste pacyante narakanigūḍhāḥ||26||
Después de abandonar (tyaktvā) el deseo carnal (kāmam), la ira (krodham), la codicia (lobham) (y) el engaño (moham), ¡contémplate a ti mismo --también «¡piensa acerca del Ser!»-- (ātmānam bhāvaya)! ¿Quién (kaḥ) (soy) yo (aham)? Los tontos (mūḍhāḥ) carecen de conocimiento sobre el Ser --sobre sí mismos-- (ātma-jñāna-vihīnāḥ). Ellos (te), ocultos en el infierno --si esto tiene algún sentido aquí-- (naraka-nigūḍhāḥ), son quemados y atormentados (ahí) (pacyante)||26||
गेयं गीतानामसहस्रं ध्येयं श्रीपतिरूपमजस्रम्।
नेयं सज्जनसङ्गे चित्तं देयं दीनजनाय च वित्तम्॥२७॥
Geyaṁ gītānāmasahasraṁ dhyeyaṁ śrīpatirūpamajasram|
Neyaṁ sajjanasaṅge cittaṁ deyaṁ dīnajanāya ca vittam||27||
Deberían cantarse (geyam) los mil nombres de la Gītā (gītā-nāma-sahasram); se debería meditar siempre (dhyeyam... ajasram) en la venerable Forma del Señor (śrī-pati-rūpam); la mente (cittam) debería ser guiada (neyam) hacia la compañía de la gente buena (sat-jana-saṅge); y (ca) debería dársele (deyam) la riqueza (vittam) a la gente afligida/atribulada/pobre (dīna-janāya)||27||
सुखतः क्रियते रामाभोगः पश्चाद्धन्त शरीरे रोगः।
यद्यपि लोके मरणं शरणं तदपि न मुञ्चति पापाचरणम्॥२८॥
Sukhataḥ kriyate rāmābhogaḥ paścāddhanta śarīre rogaḥ|
Yadyapi loke maraṇaṁ śaraṇaṁ tadapi na muñcati pāpācaraṇam||28||
El disfrute de una hermosa mujer --es decir, «el disfrute de estar con ella»-- (rāmā-bhogaḥ) se construye (kriyate) a partir del placer (sukhatas). Después (paścāt), ¡ay! (hanta), (se genera) enfermedad (rogaḥ) en el cuerpo (śarīre). Aunque (yadi api) en el mundo (loke) la muerte (maraṇam) (es) el refugio (śaraṇam), aun así (tad api) el comportamiento pecaminoso (pāpa-ācaraṇam) no afloja (na muñcati)||28||
अर्थमनर्थं भावय नित्यं नास्तिततः सुखलेशः सत्यम्।
पुत्रादपि धनभाजां भीतिः सर्वत्रैषा विहिता रीतिः॥२९॥
Arthamanarthaṁ bhāvaya nityaṁ nāstitataḥ sukhaleśaḥ satyam|
Putrādapi dhanabhājāṁ bhītiḥ sarvatraiṣā vihitā rītiḥ||29||
Siempre (nityam) piensa (bhāvaya) en la riqueza (artham) como algo sin valor (anartham). Verdaderamente (satyam), a partir de ella (tatas) no hay (na asti) ni un poquito de felicidad (sukha-leśaḥ). En el caso de los ricos (dhana-bhājām), (existe) miedo (bhītiḥ) incluso (api) a un hijo (putrāt). En todo lugar (sarvatra), esta (eṣā) (es) la manera (rītiḥ) dispuesta (vihitā) (con relación a la riqueza)||29||
प्राणायामं प्रत्याहारं नित्यानित्यविवेकविचारम्।
जाप्यसमेतसमाधिविधानं कुर्ववधानं महदवधानम्॥३०॥
Prāṇāyāmaṁ pratyāhāraṁ nityānityavivekavicāram|
Jāpyasametasamādhividhānaṁ kurvavadhānaṁ mahadavadhānam||30||
Realiza (kuru) —con atención --preferiría «avadhānāt»-- (avadhānam), con gran atención (mahat avadhānam)— Prāṇāyāma --restricción de las energías vitales-- (prāṇāyāmam), Pratyāhāra --retiro de los sentidos de sus objetos-- (pratyāhāram), la discriminación y el discernimiento entre lo que es permanente y lo que es impermanente (nitya-anitya-viveka-vicāram), (y) el acto del samādhi --absorción plena-- acompañado por la repetición de un Mantra o una oración entre dientes (jāpya-sameta-samādhi-vidhānam)||30||
गुरुचरणाम्बुजनिर्भरभक्त संसारादचिराद्भव मुक्तः।
सेन्द्रियमानसनियमादेवं द्रक्ष्यसि निजहृदयस्थं देवम्॥३१॥
Gurucaraṇāmbujanirbharabhakta saṁsārādacirādbhava muktaḥ|
Sendriyamānasaniyamādevaṁ drakṣyasi nijahṛdayasthaṁ devam||31||
¡Oh ardiente devoto de los pies de loto del Guru (guru-caraṇa-ambuja-nirbhara-bhakta), libérate (bhava... muktaḥ) rápidamente (acirāt) del Saṁsāra (saṁsārāt)! A través de la restricción de la mente junto con los indriya-s --poderes de percepción y acción-- (sa-indriya-mānasa-niyamāt), ¡verás (drakṣyasi) de este modo (evam) a Dios (devam) residiendo en tu propio corazón (nija-hṛdaya-stham)!||31||
Información Adicional
Este documento ha sido concebido por Gabriel Pradīpaka, uno de los dos fundadores de este sitio, y guru espiritual versado en idioma Sánscrito y filosofía Trika.
Para mayor información sobre Sánscrito, Yoga y Filosofía India; o si quieres hacerme algún comentario, preguntar algo o corregir algún error, siéntete libre de contactarnos: Ésta es nuestra dirección de correo.






