| Descarga e instala la(s) fuente(s) indispensable(s) para ver Sánscrito en toda su gloria Lee Transliterando (2) (castellano) para comprender plenamente el sistema de transliteración |
Bhagavadgītā: Capítulo VIII (Tārakabrahmayoga - castellano)
El Yoga del Absoluto como el Salvador
Introducción
El Señor Kṛṣṇa le enseña ahora a Arjuna acerca del Eterno Brahma. Escucha Sus palabras...
Importante: Todo lo que está entre paréntesis y en cursiva dentro de la traducción ha sido agregado por mí para completar el sentido de una determinada frase u oración. A su vez, todo lo que está entre doble guión (--...--) constituye adicional información aclaratoria también agregada por mí. Además, aunque no he escrito ningún comentario sobre cada estrofa, he agregado mis propias notas cuando se necesitase de una explicación más detallada. Además, nota que utilizaré comillas para delimitar texto solamente cuando la persona que hable no sea Sañjaya mismo (el narrador). Por consiguiente, las palabras proferidas por Sañjaya no estarán delimitadas por comillas.
Capítulo 8: Tārakabrahmayoga (El Yoga del Absoluto como el Salvador)
अर्जुन उवाच
किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम।
अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते॥१॥
Arjuna uvāca
Kiṁ tadbrahma kimadhyātmaṁ kiṁ karma puruṣottama|
Adhibhūtaṁ ca kiṁ proktamadhidaivaṁ kimucyate||1|||
Arjuna (arjunaḥ) dijo (uvāca):
"¡Oh el mejor de los hombres (puruṣa-uttama)! ¿Qué (kim) (es) ese Brahma --o también "el Brahma"-- (tad brahma), qué (kim) (es) Adhyātma (adhyātmam), qué (kim) (es) Karma (karma), y (ca) qué (kim) se dice que es (proktam) Adhibhūta (adhibhūtam)? (Finalmente,) ¿qué (kim) se dice que es (ucyate) Adhidaiva (adhidaivam)?"||1||
अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन।
प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः॥२॥
Adhiyajñaḥ kathaṁ ko'tra dehe'sminmadhusūdana|
Prayāṇakāle ca kathaṁ jñeyo'si niyatātmabhiḥ||2||
"¡Oh destructor del demonio Madhu (madhusūdana)! ¿Quién (kaḥ) (es) aquí (atra) Adhiyajña (adhiyajñaḥ) (y) cómo (katham) (existe Él) en este cuerpo (dehe asmin), y (ca) cómo (katham) eres Tú (asi) conocido (jñeyaḥ) por los autocontrolados (niyata-ātmabhiḥ) en el momento de (su) muerte (prayāṇa-kāle)?"||2||
श्रीभगवानुवाच
अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते।
भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसञ्ज्ञितः॥३॥
Śrībhagavānuvāca
Akṣaraṁ brahma paramaṁ svabhāvo'dhyātmamucyate|
Bhūtabhāvodbhavakaro visargaḥ karmasañjñitaḥ||3||
Venerable (śrī) Bhagavān (bhagavān) dijo (uvāca):
"Brahma (brahma) (es) el Supremo Indestructible (akṣaram) (paramam), (mientras que) Adhyātma (adhyātmam) se dice que es (ucyate) la naturaleza esencial (sva-bhāvaḥ). Las ofrendas --por ejemplo, ofrendas de gachas, arroz, etc., según Śaṅkarācārya-- (visargaḥ) que provocan el origen de la existencia de las cosas (animadas e inanimadas) --o también, "... de la existencia de los seres (que son animados)"-- (bhūta-bhāva-udbhava-karaḥ) se llaman Karma (karma-sañjñitaḥ) --otra interpretación de "bhūtabhāvodbhavakaro visargaḥ" podría ser: "la emisión/fuerza creativa que produce la generación de la existencia de los seres"--"||3||
अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम्।
अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर॥४॥
Adhibhūtaṁ kṣaro bhāvaḥ puruṣaścādhidaivatam|
Adhiyajño'hamevātra dehe dehabhṛtāṁ vara||4||
"¡Oh tú que eres el mejor (vara) de los encarnados (deha-bhṛtām)! Adhibhūta (adhibhūtam) (es) la realidad (bhāvaḥ) perecedera (kṣaraḥ), y (ca) Puruṣa (puruṣaḥ) (es) Adhidaivata (adhidaivatam). Yo Mismo (aham eva) en este cuerpo (atra dehe) (soy) Adhiyajña (adhiyajñaḥ)"||4||
अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम्।
यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः॥५॥
Antakāle ca māmeva smaranmuktvā kalevaram|
Yaḥ prayāti sa madbhāvaṁ yāti nāstyatra saṁśayaḥ||5||
"Y (ca) el que (yaḥ... saḥ) parte (prayāti) recordándome sólo a Mí (mām eva smaran) durante el momento final (anta-kāle), tras dejar (muktvā) (su) cuerpo (kalevaram) se dirige (yāti) hacia Mi Estado (o Realidad) (mad-bhāvam), de esto (atra) no hay (na asti) duda (saṁśayaḥ)"||5||
यं यं वाऽपि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम्।
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः॥६॥
Yaṁ yaṁ vā'pi smaranbhāvaṁ tyajatyante kalevaram|
Taṁ tamevaiti kaunteya sadā tadbhāvabhāvitaḥ||6||
"O (vā) incluso (api) el que recuerda (smaran) cualquier estado o realidad (yam yam... bhāvam) mientras abandona (tyajati) (su) cuerpo (kalevaram) al final (ante), ¡oh hijo de Kuntī (kauteya)!, al estar siempre absorto en ese estado o realidad (sadā... tad-bhāva-bhāvitaḥ), se dirige (eti) hacia eso mismo --es decir, hacia dicho estado o realidad-- (tam tam eva)"||6||
तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च।
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयः॥७॥
Tasmātsarveṣu kāleṣu māmanusmara yudhya ca|
Mayyarpitamanobuddhirmāmevaiṣyasyasaṁśayaḥ||7|||
"Por lo tanto (tasmāt), recuérdame (mām anusmara) en todo momento (sarveṣu kāleṣu) y (ca) pelea (yudhya). Con la mente y el intelecto fijos (arpita-manas-buddhiḥ) en Mí (mayi), sin duda (asaṁśayaḥ) vendrás (eṣyasi) a Mí únicamente (mām eva)"||7||
अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना।
परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन्॥८॥
Abhyāsayogayuktena cetasā nānyagāminā|
Paramaṁ puruṣaṁ divyaṁ yāti pārthānucintayan||8||
"¡Oh hijo de Pṛthā (pārtha)! El que medita --o "el que piensa"-- (anucintayan) con una mente consagrada al Yoga de la práctica y que no va hacia nada más --lit. que no va hacia otro-- (abhyāsa-yoga-yuktena cetasā na anya-gāminā), se dirige (yāti) hacia la Divina (divyam) Persona (puruṣam) Suprema (paramam)"||8||
कविं पुराणमनुशासितारमणोरणीयं समनुस्मरेद्यः।
सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपमादित्यवर्णं तमसः परस्तात्॥९॥
Kaviṁ purāṇamanuśāsitāramaṇoraṇīyaṁ samanusmaredyaḥ|
Sarvasya dhātāramacintyarūpamādityavarṇaṁ tamasaḥ parastāt||9||
"El que (yaḥ) recuerda (samanusmaret) a (la Divina Persona Suprema) que es omnisciente (kavim), antigua (purāṇam), que gobierna (anuśāsitāram), que es más pequeña que lo más pequeño (aṇoḥ aṇīyam), que lo sostiene todo (sarvasya dhātāram), cuya naturaleza/forma es inconcebible (acintya-rūpam), que tiene el color del sol (āditya-varṇam), (y) que está más allá (parastāt) de la oscuridad (tamasaḥ), (se dirige hacia Ella)"||9||
प्रयाणकाले मनसाचलेन भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव।
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक्स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम्॥१०॥
Prayāṇakāle manasācalena bhaktyā yukto yogabalena caiva|
Bhruvormadhye prāṇamāveśya samyaksa taṁ paraṁ puruṣamupaiti divyam||10||
"En el momento de la muerte (prayāṇa-kāle), el que está ocupado (yuktaḥ... saḥ) —con una mente firme (manasā acalena), con devoción (bhaktyā) y (ca eva) mediante la fuerza del Yoga (yoga-balena)— en hacer que la energía vital penetre (prāṇam āveśya) completamente (samyak) en el entrecejo (bhruvoḥ madhye), alcanza --esperaba "upeti", tal vez un error tipográfico, o quizás "upa eti", separando el prefijo "upa", sí, extraño-- (upaiti) a la Divina (tam... divyam) Persona (puruṣam) Suprema (param)"||10||
यदक्षरं वेदविदो वदन्ति विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः।
यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं सङ्ग्रहेण प्रवक्ष्ये॥११॥
Yadakṣaraṁ vedavido vadanti viśanti yadyatayo vītarāgāḥ|
Yadicchanto brahmacaryaṁ caranti tatte padaṁ saṅgraheṇa pravakṣye||11||
"Te hablaré (te... pravakṣye) brevemente (saṅgraheṇa) acerca de ese Estado (tad... padam) que (yad) los conocedores de los Veda-s (veda-vidaḥ) llaman (vadanti) Imperecedero (akṣaram), (por el) que (yad) los ascetas (yatayaḥ), exentos de apego (vīta-rāgāḥ), deseando (icchantaḥ) el cual (yad), practican (caranti) brahmacarya --aunque la traducción sea generalmente "celibato", el significado literal es "un moverse en Brahma, el Absoluto"-- (brahmacaryam)"||11||
सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च।
मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम्॥१२॥
Sarvadvārāṇi saṁyamya mano hṛdi nirudhya ca|
Mūrdhnyādhāyātmanaḥ prāṇamāsthito yogadhāraṇām||12||
"Tras restringir (saṁyamya) todos los portales (sarva-dvārāṇi), confinar (nirudhya) la mente (manas) en el corazón (hṛdi), y (ca) fijar (ādhāya) la propia energía vital (ātmanaḥ prāṇam) en la cabeza --aunque la traducción "en la frente" es también posible-- (mūrdhni), él recurre (āsthitaḥ) a la concentración mental según el Yoga (yoga-dhāraṇām)"||12||
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन्।
यः प्रयाति त्यजन्देहं स याति परमां गतिम्॥१३॥
Omityekākṣaraṁ brahma vyāharanmāmanusmaran|
Yaḥ prayāti tyajandehaṁ sa yāti paramāṁ gatim||13||
"El que (yaḥ... saḥ) parte (prayāti) dejando (tyajan) (su) cuerpo (deham) mientras pronuncia (vyāharan) la única sílaba (eka-akṣaram) «Om» (om iti), (y) mientras Me recuerda (mām anusmaran), se dirige (yāti) hacia la Condición (gatim) Suprema (paramām)"||13||
अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः।
तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः॥१४॥
Ananyacetāḥ satataṁ yo māṁ smarati nityaśaḥ|
Tasyāhaṁ sulabhaḥ pārtha nityayuktasya yoginaḥ||14||
"¡Oh hijo de Pṛthā (pārtha)! Para ese yogī que está siempre concentrado y atento (tasya... nitya), cuya mente constantemente no piensa en nada más (ananya-cetāḥ satatam), (y) que (yaḥ) siempre (nityaśas) Me recuerda (mām smarati), Yo (aham) soy fácil de acceder y alcanzar (su-labhaḥ)"||14||
मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम्।
नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः॥१५॥
Māmupetya punarjanma duḥkhālayamaśāśvatam|
Nāpnuvanti mahātmānaḥ saṁsiddhiṁ paramāṁ gatāḥ||15||
"Tras haber venido (upetya) a Mí (mām), los grandes seres (mahā-ātmānaḥ) que han alcanzado (gatāḥ) el Logro --o la Perfección-- (saṁsiddhim) Supremo (paramām) no (na) obtienen (āpnuvanti) un renacimiento (punar janma), el cual es impermanente (aśāśvatam) (y) una morada de dolor (duḥkha-ālayam)"||15||
आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन।
मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते॥१६॥
Ābrahmabhuvanāllokāḥ punarāvartino'rjuna|
Māmupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate||16||
"¡Oh Arjuna (arjuna)! Desde el mundo de Brahmā (ā-brahma-bhuvanāt), la gente --también podría ser "los mundos", pero el verbo que sigue no tendría sentido-- (lokāḥ) regresa (āvartinaḥ) de nuevo (punar) --es decir, la gente reencarna--. Pero (tu), ¡oh hijo de Kuntī (kaunteya)!, tras venir (upetya) a Mí (mām), no hay (na vidyate) nacimiento (janma) otra vez (punar)"||16||
सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः।
रात्रिं युगसहस्रान्तां तेऽहोरात्रविदो जनाः॥१७॥
Sahasrayugaparyantamaharyadbrahmaṇo viduḥ|
Rātriṁ yugasahasrāntāṁ te'horātravido janāḥ||17||
"Esa (te) gente (janāḥ) que conocía el día y la noche (ahorātra-vidaḥ) sabía (viduḥ) que (yad) el día (ahar) de Brahmā (brahmaṇaḥ) tenía una duración de mil yuga-s (sahasra-yuga-paryantam), (mientras que) la noche (de Brahmā) (rātrim) duraba (otros) mil yuga-s (yuga-sahasra-antām)"||17||
अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे।
रात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसञ्ज्ञके॥१८॥
Avyaktādvyaktayaḥ sarvāḥ prabhavantyaharāgame|
Rātryāgame pralīyante tatraivāvyaktasañjñake||18||
"Cuando viene el día (ahar-āgame), todas (sar) las manifestaciones (vyaktayaḥ) surgen (prabhavanti) desde lo inmanifiesto (avyaktāt), (y) con la llegada de la noche (rātri-āgame), ellas se disuelven (pralīyanti) ahí mismo (tatra eva) —en lo que se llama lo inmanifiesto (avyakta-sañjñake)—"||18||
भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते।
रात्र्यागमेऽवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे॥१९॥
Bhūtagrāmaḥ sa evāyaṁ bhūtvā bhūtvā pralīyate|
Rātryāgame'vaśaḥ pārtha prabhavatyaharāgame||19||
"Esta mismísima (saḥ eva ayam) hueste de cosas y seres manifestados --la palabra 'bhūta' tiene muchísimos significados, así que todo es muy ambiguo aquí, como es usual en toda la Bhagavadgītā; traté de traducirla lo mejor que pude según el contexto-- (bhūta-grāmaḥ), tras nacer y nacer --o sea, tras cobrar y cobrar existencia-- (bhūtvā bhūtvā), se disuelve (pralīyate) irremediable e impotentemente (avaśaḥ) cuando llega la noche (rātri-āgame), ¡oh hijo de Pṛthā (pārtha)! Cuando llega el día (ahar-āgame), surge (otra vez) (prabhavati)"||19||
परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः।
यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति॥२०॥
Parastasmāttu bhāvo'nyo'vyakto'vyaktātsanātanaḥ|
Yaḥ sa sarveṣu bhūteṣu naśyatsu na vinaśyati||20||
"Pero (tu) más allá (paras) de eso que es avyakta o inmanifiesto (avyaktāt), (hay) otra (anyaḥ) Realidad (bhāvaḥ) inmanifiesta (avyaktaḥ) que (yaḥ) es eterna (sanātanaḥ). Ella --dicha Realidad-- (saḥ) no perece (na vinaśyati) cuando todas las cosas y seres son destruidos (sarveṣu bhūteṣu naśyatsu)"||20||
अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम्।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥२१॥
Avyakto'kṣara ityuktastamāhuḥ paramāṁ gatim|
Yaṁ prāpya na nivartante taddhāma paramaṁ mama||21||
"Se dice que (uktaḥ) avyakta --lo inmanifiesto-- (avyaktaḥ) (es) 'el Imperecedero' (akṣaraḥ iti). Ellos --es decir, los sabios-- lo llamaron (tam āhuḥ) la Condición (gatim) Suprema (paramām), (y) tras llegar (prāpya) a la cual (yam), ya no se regresa --lit. 'ellos no regresan'-- (na nivartante). Ésa (tad) (es) Mi (mama) Morada (dhāma) Suprema (paramam)"||21||
पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया।
यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम्॥२२॥
Puruṣaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyastvananyayā|
Yasyāntaḥsthāni bhūtāni yena sarvamidaṁ tatam||22||
"¡Oh hijo de Pṛthā (pārtha)!, esa (saḥ) Persona (puruṣaḥ) Suprema (paraḥ), dentro de la cual las cosas y los seres permanecen (yasya antaḥsthāni bhūtāni), (y) por la cual (yena) todo (sarvam) esto (idam) es penetrado (tatam), es ciertamente alcanzable (labhyaḥ tu) mediante una devoción unidireccional (bhaktyā... ananyayā)"||22||
यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः।
प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ॥२३॥
Yatra kāle tvanāvṛttimāvṛttiṁ caiva yoginaḥ|
Prayātā yānti taṁ kālaṁ vakṣyāmi bharatarṣabha||23||
"Pero (tu) (hay) un tiempo en el cual --el sánscrito es rebuscado aquí-- (yatra kāle) los yogī-s (yoginaḥ) que han partido o fallecido (prayātāḥ) no regresan (a un cuerpo físico) (anāvṛttim... yānti), y (ca eva) (hay otro tiempo en el cual) sí regresan (āvṛttim... yānti). ¡Oh el mejor de los Bhārata-s --o "Oh el mejor del Bharatavarṣa/Bhāratavarṣa, del país de los Bhārata-s"-- (bharata-ṛṣabha)!, (ahora) hablaré (vakṣyāmi) acerca de ese tiempo (tām kālam)"||23||
अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम्।
तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः॥२४॥
Agnirjyotirahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam|
Tatra prayātā gacchanti brahma brahmavido janāḥ||24||
"Fuego (agni), luz (jyotiḥ), la mitad brillante de un mes lunar (śuklaḥ), (y) los seis meses (ṣaṭ-māsāḥ) del curso hacia el norte del sol (uttarāyaṇam). Las personas (janāḥ) conocedoras de Brahma (brahma-vidaḥ) que han partido o fallecido (prayātāḥ) ahí (tatra) alcanzan a Brahma (gacchanti brahma)"||24||
धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम्।
तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते॥२५॥
Dhūmo rātristathā kṛṣṇaḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam|
Tatra cāndramasaṁ jyotiryogī prāpya nivartate||25||
"Humo (dhūmaḥ), noche (rātriḥ), al igual que (tathā) la mitad oscura de un mes lunar (kṛṣṇaḥ), (y) los seis meses (ṣaṭ-māsāḥ) del curso hacia el sur del sol (dakṣiṇāyanam). Tras obtener (prāpya) la luz (jyotis) lunar (cāndramasam) ahí (tatra), el yogī (yogī) regresa (nivartate)"||25||
शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते।
एकया यात्यनावृत्तिमन्ययावर्तते पुनः॥२६॥
Śuklakṛṣṇe gatī hyete jagataḥ śāśvate mate|
Ekayā yātyanāvṛttimanyayāvartate punaḥ||26||
"Estos (ete) dos cursos (gatī hi) del mundo (jagataḥ), brillante y oscuro --o también "blanco y negro"-- (śukla-kṛṣṇe), son considerados (mate) eternos (śāśvate). Por uno --por el curso brillante-- (ekayā), él no regresa (yāti anāvṛttim), (y) por el otro --por el curso oscuro-- (anyayā), él regresa (āvartate) nuevamente (punar)"||26||
नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन।
तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन॥२७॥
Naite sṛtī pārtha jānanyogī muhyati kaścana|
Tasmātsarveṣu kāleṣu yogayukto bhavārjuna||27||
"¡Oh hijo de Pṛthā (pārtha)!, el yogī (yogī) que conoce (jānan) estas dos (ete) vías (sṛtī) nunca queda engañado --nunca se confunde-- (na... muhyati kaścana). Por consiguiente (tasmāt), ¡oh Arjuna (arjuna)!, ocúpate en el Yoga (yoga-yuktaḥ bhava) en todo momento (sarveṣu kāleṣu)"||27||
वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम्।
अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम्॥२८॥
Vedeṣu yajñeṣu tapaḥsu caiva dāneṣu yatpuṇyaphalaṁ pradiṣṭam|
Atyeti tatsarvamidaṁ viditvā yogī paraṁ sthānamupaiti cādyam||28||
"Después de conocer (viditvā) todo (sarvam) esto (idam), el yogī (yogī) va más allá (atyeti) de ese fruto del mérito --o de actos meritorios-- (puṇya-phalam... tad) que (yad) se señala (pradiṣṭam) con relación a los Veda-s, los sacrificios, las austeridades y las caridades (vedeṣu yajñeṣu tapaḥsu ca eva dāneṣu), y (ca) alcanza (upaiti) el Supremo (param) Estado (sthānam) Primordial (ādyam)"||28||
EL CAPÍTULO 8 ESTÁ TOTALMENTE TERMINADO
Información adicional
Este documento ha sido concebido por Gabriel Pradīpaka, uno de los dos fundadores de este sitio, y guru espiritual versado en idioma Sánscrito y filosofía Trika.
Para mayor información sobre Sánscrito, Yoga y Filosofía India; o si quieres hacerme algún comentario, preguntar algo o corregir algún error, siéntete libre de contactarnos: Ésta es nuestra dirección de correo.
| Regresa a VII. Vijñānayoga | Sigue leyendo IX. Rājavidyārājaguhyayoga |









